Connect:

Ένας μύθος αναγεννιέται στην Αθήνα στο πέρασμα των αιώνων

Ένας μύθος,στην Αθήνα αναγεννίεται στο πέρασμα των αιώνων ,ανάμεσα ιστορικό θαύμα που σχεδίασαν ο Μνησικλής , Καλλικράτης και ο Φειδίας το 465 π.χ. αι.

Κείμενο και Φωτογραφίες: Γιάννης Μπουλούμπασης

 

Ένας μύθος ,στην Αθήνα αναγεννιέται στο πέρασμα των αιώνων, ανάμεσα ιστορικό θαύμα που σχεδίασαν ο Μνησικλής , Καλλικράτης και ο Φειδίας το 465 π.χ. αι. Την περίοδο του Περικλή χτίστηκαν και διακοσμήθηκαν ο Παρθενώνας, το Ερέχθειο, τα Προπύλαια και ο ναός της Αθηνάς ή Απτέρου Νίκης ενώ κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο προστέθηκαν μερικά ασήμαντα κτίσματα ,   τη Βυζαντινή εποχή ο Παρθενώνας μετατράπηκε σε χριστιανική εκκλησία , και   τη φραγκοκρατία έγινε καθολικός ναός . Η χειρότερη περίοδος ήταν αυτή της  τουρκοκρατίας όπου  η Ακρόπολη έπαθε τις περισσότερες ζημίες. Οι Τούρκοι είχαν αποθηκεύσει πυρίτιδα πάνω σ’ αυτήν και έγιναν αίτιοι να καταστραφούν τα μνημεία της. Το 1645 ένας κεραυνός που έπεσε πάνω στην πυρίτιδα ανατίναξε τα Προπύλαια. Το 1687, όταν την Ακρόπολη πολιορκούσε ο Ενετός Μοροζίνι, μία από τις βόμβες έπεσε πάνω στην πυρίτιδα που ήταν αποθηκευμένη στον Παρθενώνα και κατέστρεψε τον ναό. Εκτεταμένες καταστροφές προκάλεσε ο Άγγλος λόρδος Έλγιν λίγο πριν από την Επανάσταση του 1821. Έβαλε να ξηλώσουν τη ζωφόρο του Παρθενώνα, μετόπες, αετώματα, μία Καρυάτιδα και έναν κίονα του Ερεχθείου, τα οποία μετέφερε στην Αγγλία. Για όλα αυτά πλήρωσε 35000 λίρες στους Τούρκους και στους Αθηναίους δώρισε ένα ρολόι, που στήθηκε στην αρχαία αγορά. Κατά την Επανάσταση του 1821 η Ακρόπολη πολιορκήθηκε διαδοχικά από Έλληνες και Τούρκους και υπέστη νέες καταστροφές. Το 1834 άρχισαν οι αρχαιολογικές εργασίες για την αποκατάσταση των μνημείων της. Σήμερα η Ακρόπολη φέρει και την πιο σύγχρονή μορφή της το σύγχρονο μουσείο Ακρόπολης όπου βρίσκεται όλη η ιστορία της στην σύγχρονη μορφή της . Μάλιστα το Μουσείο συγκαταλέγεται στα δέκα σύγχρονα θαύματα του κόσμου και δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά καθώς η Ακρόπολη και ο Ιερός Βράχος της είναι μέσα στα εφτά πιο σημαντικά μνημεία που δημιούργησε ο Άνθρωπος για τον πολιτισμό . Επίσης η παλιά Αθήνα σύμφωνα με ειδικούς έχει το καλύτερο κλίμα για αυτό και προσελκύει τουρίστες από διάφορα μέρη του κόσμου όλο τον χρόνο χαρακτηριστικό αυτής της προέλευσης είναι ότι ανεξαρτήτως βροχής ή κρύου ο κόσμος που επισκέπτεται το λεγόμενο και αρχαίο Ιστορικό Τρίγωνο Πλάκα , Μοναστηράκι , Θησείο δείχνει να απολαμβάνει αυτές τις στιγμές ανακάλυψης αυτής της ιστορικής αναδρομής στον χρόνο . Σημαντική πληροφορία για τους ανθρώπους που επισκέπτονται για πρώτη φορά την Αθήνα από το εξωτερικό είναι η χρήση του Μετρό όπως θα παρατηρήσετε που δίνει άμεση πρόσβαση στον κόσμο να βρεθεί κοντά στο σύγχρονο Μουσείο της Ακρόπολης και στον Ιστορικό Βράχο ο οποίος είναι αφιερωμένος στην Θέα Αθηνά . Προχωρώντας την διαδρομή μας μπορούμε να δούμε όλη την διάρκεια της μέρα τις διαφορές που διαμορφώνονται και φυσικά μέσα σε αυτή προοπτική που ξανοίγετε μπροστά μας  , να κάνουμε και μια ωραία βόλτα στα Αναφιώτικα.

Τα Αναφιώτικα πήραν το όνομα τους εξαιτίας των Αναφιωτών και η ιστορία τους αρχίζει μετά  την  απελευθέρωση και  την Επανάσταση του `21 φέρνει στην Ελλάδα τη Δυναστεία του Όθωνα. Η ανακήρυξη της Αθήνας ως πρωτεύουσας του νεοελληνικού κράτους συνεπάγονταν τότε με τα αναγκαία έργα για την εγκατάσταση της Αυλής αλλά και της Διοίκησης στην πόλη. Ο Όθωνας αναζητεί τότε τους καλύτερους τεχνίτες προκειμένου να ανοικοδομηθούν τα Ανάκτορα. Οι κυκλαδίτες φημίζονταν εκείνο τον καιρό ως ξακουστοί μάστορες. Κυρίως οι κάτοικοι της Ανάφης επειδή έκτιζαν τα σπίτια τους με πέτρα  , πάνω στα βράχια.

Τότε καταφθάνουν στη μικρή πρωτεύουσα κτίστης Μ. Σιγάλας, και ο ξυλουργός Γ. Δαμίγος.

Όταν τελείωσαν τα πρώτα τους έργα λέγεται ότι επιθυμούσαν να επιστρέψουν στην γενέτειρα τους την Ανάφη.

Ο Όθωνας αντιλαμβανόμενος την αναγκαιότητά τους, πρότεινε να φέρουν και την οικογένειά τους να ζήσει στην Αθήνα.

Το θέλγητρο ήταν οι<<εργολαβίες>>σε πολλά έργα μέσα στην πόλη.  .
Όταν έφθασε η αδελφή του ενός μάστορα λέγεται πως ο αδελφός της ρώτησε που θα ήθελε να έχουν το σπίτι τους. Εκείνη με ένα βλέμμα είδε τα βόρεια βράχια της Ακρόπολης. Της θύμισε την Ανάφη και ζήτησε να το φτιάξουν εκεί. Κάποιος από αυτούς είχε συγκεντρώσει υλικά με το πρόσχημα να φτιάξει μια εκκλησία.

Τελικά έστησε ένα μικρό σπιτάκι. Όπως ήταν φυσικό σε μικρό χρονικό διάστημα ο ένας Αναφιώτης έφερνε τον άλλο, και έτσι δημιουργήθηκε ένας μικρός οικισμός. Παρότι φυσικά η όλη δημιουργία της συνοικίας ήταν αυθαίρετη, η εξουσία έκανε τα στραβά μάτια γιατί είχε ανάγκη τους καλούς νησιώτες μαστόρους.

Οι δυο γενάρχες του οικισμού πρότειναν τότε μια ονομασία για τον νέο τους τόπο: Αναφιώτικα. Η πατρίδα τους εξάλλου έρχονταν πιο κοντά όχι μόνο με το όνομα, αλλά και με τα άσπρα σπίτια με τις αυλές, τα στενά σοκάκια και το νησιώτικο στυλ του οικισμού κάτω από το βράχο.

Καθώς ,  μέχρι  το 1922 τα Αναφιώτικα είχαν αμιγή οίκηση και χαρακτήρα. Με την έλευση μικρασιατών προσφύγων ήταν λογικό να αλλάξει ριζικά η σύνθεση του πληθυσμού. Οικοδομικά βέβαια κατάφερε να διατηρήσει όλη η συνοικία, τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της.  Επιπλέον μέσα  στα επόμενα χρόνια  οι  αρχαιολογικές ανασκαφές που επιβάλλονταν να γίνουν το 1950 αναγκάζουν σε κατεδάφιση ενός μεγάλου μέρους των Αναφιώτικων. Από το 1970 πραγματοποιούνται εκτεταμένες απαλλοτριώσεις από το Υπουργείο Πολιτισμού. Μαζί με τα ανασκαφικά έργα, επιβάλλονται τότε διευθετήσεις κάποιων οδών που δεν υπήρχαν και έργα κοινής ωφέλειας (αποχέτευσης).

Αξίζει στην συνέχεια της βόλτας να δούμε το Αρχαίο Θέατρο Ηρώδειο όπου γίνονται πολύ σημαντικές συναυλίες από όλο τον κόσμο και θεατρικές παραστάσεις , όπου το όνομα του φέρει του Ηρώδου Αττικού όπου χτίστηκε με δικές του δαπάνες εν’ έτει κατά το 2ο μ.χ. αι.  Προς τιμή της συζύγους  του Ασπασίας . Εν’ συνεχεία μπορούμε να δούμε το ιστορικό εκκλησάκι του Αγίου Δημήτριου Λουμπαδιάρη όπου εκ’ των έσω φέρνει ιστορικές αγιογραφίες ενιαίες με τον τοίχο θεωρείται αρχαιολογικής αξίας καθώς είναι χτισμένο με πέτρα μάλιστα σύμφωνα με την παράδοση λέει ότι ο Αξιωματούχος Οθωμανός Γιουσούφ θέλησε να βομβαρδίσει με κανόνι το ναό από την Ακρόπολη, ώστε να καταστρέψει την εκκλησία και να σκοτώσει τους πιστούς που είχαν έλθει για να γιορτάσουν τον Άγιο Δημήτριο. Όμως, λίγο πριν πραγματοποιηθεί το σχέδιό του, ένας κεραυνός από την ξαφνική καταιγίδα που ξέσπασε ανατίναξε το πυροβολείο στην Ακρόπολη και έσωσε το εκκλησάκι. Σύμφωνα με  την κατασκευή του έχουν χρησιμοποιηθεί αρχαία αρχιτεκτονικά κομμάτια, όπως ο μικρός κίονας που στηρίζει την Αγία Τράπεζα και δύο κιονίσκοι που βρίσκονται στο προαύλιο της εισόδου. Το 1955 αναστηλώθηκε από τον διάσημο αρχιτέκτονα Δημήτριο Πικιώνη, και τότε αποκαλύφθηκαν αρκετά φθαρμένες μεταβυζαντινές τοιχογραφίες του 1700. Επόμενη  ιστορική εκκλησία που αξίζει να επισκεφτούμε είναι αυτή του Αγίου Νικόλαου Ραγγαβά όπου έγινε δωρεά από την Αθηναϊκή οικογένεια Ραγγαβά , <<με τον Μιχαήλ Ραγγαβά να έγινε αυτοκράτορας το 811-813 μ.χ. >> , όπου ο εγγονός του Παύλος ήταν και ο κύριος  Δωρητής και προς τιμήν του κτήτορος  της οικογενείας πήρε το όνομα Άγιος Νικόλαος Ραγγαβά  ο ιερός ναός . Οι αγιογραφίες είναι από το 1700 και το εικονοστάσι από το 1830 κρητικής επιρροής και αγνώστων στοιχείων . Σύμφωνα με ιστορικά στοιχεία τα υλικά δόμησης του ιερού ναού έγιναν από τα χαλάσματα . Αναφέρεται πως το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου το οποίο χτίστηκε από τους Αναφιώτες το 1700 μ.χ. Ανήκει υπό την προστασία της Εκκλησίας του Αγίου Νικολάου Ραγκαβά: Με άξια αναφορά τον Πανάγιο Τάφο και το μοναστήρι των Αγίων Αναργύρων  . Συνεχίζουμε προς το Μοναστηράκι αφού περάσουμε από τα ιαματικά λουτρά των αέρηδων οπού διακοσμούνται ανάγλυφα τους πάνω στα λουτρά ακριβώς απέναντι θα δούμε το ιεροδιδασκαλείο της Οθωμανικής Αθήνας και  θα κατευθυνθούμε προς τα νότια και την βιβλιοθήκη του Ανδριαννού όπου βρίσκεται και το σημείο της Ρωμαϊκής αγοράς σημείο που ενώνει το αρχαίο ιστορικό τρίγωνο Πλάκα , Μοναστηράκι ,Θησείο . Μάλιστα κατά τα αρχαία χρόνια αυτά τα τρία μέρη ενώνονταν μέχρι και του Φιλοπάππου γνωστό ως Άρειο Πάγο από την ομιλία του Αποστόλου Παύλου στους Αθηναίους : Πιο συγκεκριμένα στα νότια της βιβλιοθήκης του Ανδριαννού βρίσκεται το κτίριο της Ρωμαϊκής Αγοράς όπου ήδη από το 1ο π.χ. αι. Είχαν αποφασίσει να οργανώσουν καλύτερα τις εμπορικές τους δραστηριότητες για την διαμόρφωση της περιοχής και των εμπορικών λειτουργιών το έργο ολοκληρώθηκε το 9ο π.χ. Επί Οκτωμβαννού Αύγουστου . Η μεταφορά έπιασε και για πολλούς αιώνες και ο χώρος λειτουργούσε ως αγορά. Ενδιαφέρον σημείο και χαρακτηριστικό σημείο της παλιάς Αθήνας που βρίσκεται κάτω από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης  είναι και το γνωστό μνημείο του Λυσικράτους που αντί φόρου έχτισε αυτό το μνημείο όπως τότε  υπεχρεώνε η Αθηναϊκή Δημοκρατία τους πλούσιους πολίτες της. Κατευθυνόμαστε προς την Ανδριαννού την γνωστή αγορά για να τα συναντήσουμε τα οθωμανικά λουτρά στην πλατεία του Μοναστηρακίου . Επόμενο σημείο αξίας αναφοράς η στοά του Αττάλου γνωστή και ως βιβλιοθήκη του Αττάλου το οποίο σήμερα είναι μουσείο και φέρει σπάνια εκθέματα ακριβώς από το πάνω μέρος της στοάς του Αττάλου βρίσκεται η Πνύκα όπου βρίσκονται αρχαίοι τάφοι των Αθηναίων ενώ ακριβώς στο κέντρο βρίσκεται το αρχαίο μνημείο του Ηφαίστου αφιερωμένος στην Θεά Αθηνά Εργάνη . Η ωραία βόλτα μας δεν θα μπορούσε να μην λείψει με δυο επισκέψεις η μια στο Ιστορικό εκκλησάκι του Αγίου Δημητρίου του Ψυρρή όπου έγινε το έτος 1845 επί βασιλεύς Όθωνοςς βαυαρικής οικογένειας wittelsbach .  Ο ναός φέρει αντιπροσωπευτικό δείγμα της νεοελληνικής αρχιτεκτονικής είναι επιμήκης σταυρεπίστεγος μετά τρούλου . Φέρει κατά μήκος των πλαγίων πλευρών γυναικωνίτη με θαυμαστές αγιογραφίες σπουδαίων αγιογράφων όπως αυτών : Νικολάου Αργυρόπουλου , Τιμολέοντος Κονσολάκη , και  Ιωάννου Παππαδημητρίου Σούτσου . Η άλλη μας επίσκεψη είναι στην Αγία Ειρήνη στην Αιόλου οπού ο ιερός ναός υπήρχε από την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης 1821 παρέμεινε ο σημαντικότερος ναός στην Αθήνα όταν η τελευταία ανακηρύχτηκε πρωτεύουσα της Ελλάδος μετά την απελευθέρωση και τελούνταν εκκλησιαστικές τελετές επί Βασιλέως Όθωνα . Σύμφωνα με ίδιες πήγες ο ίδιος ο Βασιλιάς σχεδίασε την βασιλική με τρούλο και κωδωνοστάσια νεοκλασικού ρυθμού . Η ανέγερση ξεκίνησε το 1847 και εγκαινιάστηκε το 1850 . Μέσα σε αυτή την όμορφη , ιστορική , μυθική και συμβολική βόλτα μας θα ήταν παράλειψη μου να μην αναφέρω το πιο ωραίο κεντρικό σημείο της Ερμού  οπού ξεχώρισα ένα σπάνιο μαγαζί με έργα τέχνης της Βίκυς Ρεννιέρη αλλά και αυτό της Μιαούλη » Γυάλινο Γοβάκι” που ειδικεύεται στις δεξιώσεις Μυστηρίων γνωρίζοντας την Κέλλυ και την Άννα   σε μια ωραία αναδρομή της εμπορικής ζωής στο Μοναστηράκι μιλήσαμε για την προσπάθεια και το μεράκι τους , ενώ  συνεχίζουμε προς Θησείο και καταλήγουμε στον ιστορικό  δρόμο της Αποστόλου Παύλου με την όμορφη βόλτα από το χτες στο σήμερα να φτάνει στο τέλος της .

Μια άλλη όψης της Αθήνας που αξίζει να αγαπήσουμε ξανά έρχεται σαν μια ιστορία που αναγεννιέται και καλούμαστε να ξαναδούμε και να την Αγαπήσουμε.

Ευχαριστώ όλους τους ανθρώπους που μου επέτρεψαν την φωτογράφηση των ναών ιερέων και νεωκόρων , την Βίκυ Ρενιέρη για την όμορφη ξενάγηση της στο μαγαζί της skarn art με τα έργα της όπως και τις Κέλλυ και Άννα Μαρούλη για το μαγαζί τους Γυάλινο Γοβάκι στο Μοναστηράκι 

 

 

 

Σχόλια